Müşteriler Tarafından Görünmeyen Maliyetler
Bir bardak sıcak su ve bir dilim limonun hikâyesi: işletmelerin sandığından çok daha fazla görünmeyen maliyet barındırması üzerine.
Bu sabah işe geldiğimde, sosyal medyada ilginç konuların paylaşıldığı bir grupta dikkatimi çeken bir gönderiye rastladım; küçük bir maliyet hikâyesi.
Hikâyeyi özetleyeyim: İngiltere'de North Yorkshire bölgesinde bir müşteri bir kafeye gidiyor. Bir bardak sıcak su ve bir dilim limon siparişi karşılığında kendisine 2£ hesap çıkıyor. Fiyatı yüksek bulan müşteri durumu şikâyet edince kafe sahibi, "Bir limonun fiyatını biliyor musun?" diye soruyor. Müşteri, birçok kişi gibi, "Evet, kesinlikle 2£ değil!" diye tepki gösteriyor ve gezilecek yerlerin paylaşıldığı bir platformda kafe hakkında olumsuz yorum yazıyor.
Kafe sahibi ise verdiği hizmeti -müşteri kapıdan girdiği andan, çıktıktan sonra masasının temizlenmesine kadar- detaylıca anlatarak kaba bir maliyet hesabı yapıyor. Bu yanıt, çok basit bir muhasebesi olduğunu düşündüğümüz bir işletmenin sunduğu ürün ve hizmetlerin aslında ne kadar çok görünmeyen maliyet barındırdığını gözler önüne seriyor.
Aslında ürün ve hizmet sağlayan bütün işletmelerde bu türden birçok görünmeyen ya da göz ardı edilen maliyet mevcut. Özellikle fiyatların belirlenmesinde en büyük etken olan maliyetin doğru hesaplanamaması ve rekabet şartlarında pazardan pay almak için yapılan fiyat indirimleri, birçok işletmeyi batmaya sürüklüyor. Maliyetin doğru hesaplanabilmesi ise bu görünmeyen maliyetler yüzünden pek de kolay olmuyor.
Maliyetlerin doğru belirlenmesi; satış fiyatını koyabilme ve rekabet edebilmeyle doğrudan ilgili. Özellikle vadeli alımların yaygın olduğu sektörlerde doğru maliyet hesabı, müşterilere tanınacak vade ve işletme sermayesinin devinimi açısından son derece önemli. Bu nedenle maliyetler belirlenirken görünmeyen maliyetler ve kapasite kullanımı da göz önüne alınmalı; işletmeyle ilgili her harcama kalemi doğru biçimde maliyet veya giderle ilişkilendirilmeli.
Doğru bilgi içermeyen ya da eksik raporlanan mali tablolar; maliyetlerimizi, dolayısıyla satış fiyatımızı, vadelerimizi, üretim planımızı ve pazar payımızı doğrudan etkiler. Bu durum zamanla işletmenin mali tablolarını gerçeklerden uzaklaştırır ve işletmeyi zor duruma, çoğu zaman da faaliyetin durdurulması noktasına sürükler. Bunun önüne geçmek için yöneticilerin, faaliyet sonuçlarını gösteren mali tablolarla işletme gerçeklerini sık sık karşılaştırması ve aradaki farkları gidermek için çaba göstermesi gerekir.
Görünmeyen maliyetleri göremeyen işletme, kendi gerçeğini de göremez.